Sáng 31-12-2024, ngày cuối cùng của năm, UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức lễ Hoàn thành việc tu bổ đài phun nước Con cóc, thuộc dự án cải tạo vườn hoa Diên Hồng, quận Hoàn Kiếm. Đây là dự án nằm trong chương trình hành động giữa UBND thành phố Hà Nội và Hội đồng vùng Ile-de-France, giai đoạn 2018-2021.

Vườn hoa Con cóc hay còn gọi Vườn hoa Diên Hồng, nằm gần khu Nhà khách Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Khách sạn Métropole được người Pháp xây dựng từ năm 1901.
Trước đây, vườn hoa này từng được đặt tên là vườn hoa Chavassieux có diện tích 4.240m2, nằm trên địa bàn phường Tràng Tiền, vị trí giao giữa các phố Ngô Quyền - Lý Thái Tổ - Lê Phụng Hiểu, quận Hoàn Kiếm. Đây là công trình được người Pháp xây dựng nhằm tưởng nhớ tới Léon Jean Laurent Chavassieux (1848 – 1895), phó Toàn quyền Đông Dương. Sau gần 120 năm tồn tại, công trình vẫn giữ được nét đẹp cổ xưa và được ghi nhận là đài phun nước cổ nhất ở Hà Nội. Tuy nhiên, sau hơn một trăm năm đưa vào sử dụng, đài phun nước đã xuống cấp do cây mọc từ trong kẽ các viên đá ốp gây nứt vỡ và xô lệch vị trí, các trụ đá bị nghiêng phải cố định đai thép để tránh nguy hiểm. Bể nước cũng bị ngấm, hệ thống phun nước không hoạt động...
Sau hơn 4 tháng thi công, việc tu bổ đã hoàn thành, bảo đảm chất lượng, mỹ thuật, đúng dịp chào năm mới 2025. Quan sát quá trình tu bổ chúng tôi thấy đơn vị thực hiện dự án đã hạ giải toàn bộ phần thân, mái, đế bao gồm: mái, các tấm đá ốp thân đài, 4 cột đá, làm sạch rêu mốc. Khi hạ giải các phiến đá lớn, chúng tôi nhìn thấy bên trong là một hố sâu có rễ cây to và toàn là đất. Những phần hạ giải được hoàn thiện lại theo đúng kiến trúc nguyên trạng, xây mới lại trụ hình vuông bằng gạch.


GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính nhận định: Đây là công trình kiến trúc “có một không hai” vì là công trình đầu tiên từ năm 1901, có sự kết hợp rất “thật thà” Đông – Tây. Bởi phần trên toàn bộ là kiến trúc Châu Âu, trong khi bên dưới mang đậm tính Á Đông. Dù chỉ là công trình nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn về kiến trúc đô thị, là một điểm nhấn đô thị.
Theo Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Phạm Tuấn Long, việc hoàn thành tu bổ đài phun nước Con cóc sẽ góp phần hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng trong việc cải tạo vườn hoa Diên Hồng và cảnh quan khu vực xung quanh quảng trường Ngân hàng Nhà nước, tuyến phố Ngô Quyền, Lý Thái Tổ, Tràng Tiền và khu vực chung quanh Nhà Hát lớn.
Ngay từ ngày đầu thực hiện việc tu bổ, tôi đã nhiều lần đến đây để quan sát và tìm hiểu. May mắn đã gặp anh Thái Chung và Mạnh, cả hai đều là kỹ sư xây dựng, học cùng trường với tôi. Nhờ vậy các anh cho lại gần công trình đang tu bổ để chụp ảnh tư liệu. Các anh cho biết có thông tin cho rằng bên trong công trình này có thể có tiểu đựng xương người. Tuy vậy khi dỡ ra thì không thấy có gì bên trong chỉ toàn là đất. Nhìn thấy một vòi phun nước cũ vứt lăn lóc, tôi ngỏ ý xin các anh về làm hiện vật trưng bày trong Không gian văn hoá Hồ Gươm. Các anh đồng ý ngay và hẹn đúng ngày tổ chức lễ hoàn thành việc tu bổ sẽ tặng. Và thế là ngày cuối cùng của năm 2024, tôi được tặng cái vòi phun nước. Hy vọng những người yêu vùng đất này khi đến thăm Không gian văn hoá Hồ Gươm sẽ được tận mắt nhìn thấy cái vòi phun nước tồn tại ở vườn hoa Con cóc đúng 123 năm.



Hà Hồng








